پاسخ کوتاه: در کانادا نرخ وام ثابت طبق قانون به‌صورت «سود مرکب نیم‌سالانه» اعلام می‌شود، نه ماهانه. یعنی نرخ ۵٪ در عمل کمی ارزان‌تر از ۵٪ ماهانه‌مرکب است و قسط ماهانه کمی کمتر درمی‌آید. اگر با ماشین حساب آمریکایی حساب کنید، قسط را بیشتر از واقع می‌بینید.
سود مرکب نیم‌سالانه یعنی چه؟
طبق بخش ۶ قانون بهره کانادا (Interest Act)، قرارداد وام مسکن باید نرخ را به‌صورت سالانه با ترکیب نیم‌سالانه یا سالانه بیان کند. بانک‌ها برای وام ثابت روش نیم‌سالانه را به کار می‌برند: نرخ ۵٪ یعنی هر شش ماه ۲٫۵٪ بهره.
اما قسط را ماهانه می‌پردازید. پس باید «نرخ ماهانه معادل» را پیدا کنیم؛ نرخی که اگر ۶ ماه پشت سر هم مرکب شود، دقیقاً ۲٫۵٪ بدهد:
i = (1 + 0.05/2)^(1/6) − 1 ≈ 0.4124%
در روش آمریکایی، نرخ ماهانه ساده ۵٪ ÷ ۱۲ ≈ ۰٫۴۱۶۷٪ است که کمی بیشتر است.
مثال عددی
وام ۵۰۰٬۰۰۰ دلار، نرخ ۵٪، بازپرداخت ۲۵ ساله، قسط ماهانه:
| روش | قسط ماهانه | نرخ مؤثر سالانه |
|---|---|---|
| کانادا (نیم‌سالانه) | ۲٬۹۰۸٫۰۲ دلار | ۵٫۰۶۲٪ |
| آمریکا (ماهانه) | ۲٬۹۲۲٫۹۵ دلار | ۵٫۱۱۶٪ |
تفاوت حدود ۱۴٫۹۳ دلار در ماه و نزدیک به ۴٬۴۷۸ دلار در کل ۲۵ سال است. عدد کوچکی نیست، و دلیلش فقط روش ترکیب بهره است.
نکته برای وام متغیر و خط اعتباری
بسیاری از وام‌های متغیر و HELOCها بهره را ماهانه حساب می‌کنند. پس در مقایسه پیشنهاد ثابت و متغیر، فقط عدد نرخ را نبینید؛ روش ترکیب را از بانک بپرسید.
خودتان حساب کنید
در ماشین حساب وام مسکن کانادا همین روش به کار رفته است. برای اینکه بدانید چقدر وام می‌گیرید، ماشین حساب توان خرید و برای هزینه روز تحویل مالیات انتقال زمین را ببینید.